Is een elektrische bakfiets voordeliger dan het OV voor je gezin? Dat hangt af van één vraag: welke OV-kosten verdwijnen echt als je de bakfiets neemt? Maak je elke week veel korte ritten met meerdere gezinsleden, dan groeien die OV-kosten snel. Dan kan een bakfiets de goedkopere keuze worden. Reis je maar af en toe samen, of blijven de abonnementen toch nodig voor werk of school? Dan wint het OV vaak op kosten. In dit stuk zet je de twee kostenplaatjes eerlijk naast elkaar, zonder aannames over prijzen die voor jouw stad en vervoerder anders kunnen zijn.
Welke OV-kosten tel je mee?
Begin bij je eigen situatie en niet bij een gemiddelde. OV-tarieven verschillen per regio, vervoerder en abonnementsvorm. Pak daarom de afschriften of reisoverzichten van de afgelopen maanden erbij.
Tel deze posten op:
- Vaste abonnementen per gezinslid dat ze nu gebruikt voor de korte stadsritten.
- Losse ritten van gezinsleden zonder abonnement, zoals kinderen of een partner die af en toe meereist.
- Extra ritten voor boodschappen, sport en bezoek die je nu met bus of tram doet.
- Kindertarieven: kijk bij je vervoerder of en hoe kinderen voordeliger reizen. Dat verlaagt de OV-kant van de rekening.
Het belangrijkste onderscheid: welk deel kun je echt opzeggen? Heeft een ouder het abonnement ook nodig om naar een werkplek buiten de stad te reizen, dan blijven die kosten gewoon bestaan. Tel alleen mee wat wegvalt.
Wat kost een elektrische bakfiets per maand?
Bij een bakfiets betaal je veel vooraf of per maand, en heel weinig per rit. De vaste kosten bestaan uit drie blokken.
Aanschaf of lease
Koop je de bakfiets, verdeel dan het aankoopbedrag over het aantal jaren dat je hem verwacht te gebruiken. Zo krijg je een eerlijk maandbedrag. Wil je liever een vast bedrag per maand, dan kun je de CargoX ook leasen via New Mobility Lease. Dat kan als particulier, zzp’er of bedrijf. Hoe dat werkt, lees je in particuliere lease van een bakfiets.
Verzekering en onderhoud
De ANWB adviseert om naast de aanschaf ook verzekering, onderhoud en reparatie op te tellen. Volgens de ANWB is onderhoud van een e-bike vaak duurder dan van een fiets zonder ondersteuning, omdat je te maken hebt met elektronica, een motor en een accu. Grofweg ben je volgens hen tussen € 200 en € 250 per jaar aan verzekering en onderhoud kwijt. Let op: dat is een indicatie voor e-bikes in het algemeen, niet specifiek voor een bakfiets. Vraag daarom altijd een offerte voor jouw fiets.
Bij STOER kun je kiezen voor de STOER fietsverzekering. Die biedt nieuwwaardedekking, geen eigen risico bij diefstal en 24/7 hulp.
Kosten per kilometer
Stroom voor de accu en slijtage tellen ook mee, maar per rit zijn ze klein ten opzichte van de vaste kosten. Wil je dit precies uitrekenen, dan helpt kosten per kilometer van een elektrische bakfiets berekenen.
Praktisch: bakfiets of bus en tram met kinderen?
Geld is maar de helft van de keuze. Met kinderen telt ook hoe soepel een rit verloopt. Hieronder zie je de belangrijkste verschillen.
| Aspect | Elektrische bakfiets | Bus of tram |
|---|---|---|
| Vertrektijd | Je vertrekt wanneer jij klaar bent | Je volgt de dienstregeling |
| Overstappen | Deur tot deur, zonder overstap | Soms overstappen met kinderen en tassen |
| Bagage | Schooltassen en boodschappen gaan mee in de bak | Alles wat je meeneemt, draag je zelf |
| Weer | Regentent of boxcover voor de kinderen; jij rijdt buiten | Droog in bus of tram; mogelijk buiten lopen en wachten bij de halte |
| Stallen | Je hebt thuis en op de bestemming ruimte nodig | Geen stalling nodig |
| Rijden | Even wennen aan gewicht en sturen | Een ander rijdt, jij hebt je handen vrij |
De Fietsersbond noemt als groot voordeel van een bakfiets dat je meerdere kinderen kunt meenemen waar je goed zicht op hebt, plus makkelijk bagage. Het nadeel volgens dezelfde bron: een bakfiets is zwaarder en breder en stuurt anders dan een gewone fiets, dus je moet eraan wennen.
Twee kinderen, boodschappen en een volle schooltas? In de bak van de CargoX, 100 bij 70 cm, past het. Het dubbele gordelsysteem zet twee kinderen vast, en in de bak mag maximaal 100 kg. De actieradius is tot 80 km. Hoeveel je in de praktijk haalt, hangt af van lading, wind en hoe je rijdt. Of je dagelijks moet laden, hangt af van je werkelijke actieradius en het aantal kilometers dat je per dag rijdt. Wil je modellen naast elkaar leggen, bekijk dan alle STOER-fietsen.
Bij hoeveel ritten per week kantelt de afweging?
Daar is geen vast getal voor. Het omslagpunt hangt af van jouw tarieven, je gezinsgrootte en welke abonnementen je kunt opzeggen. Je kunt het wel zelf uitrekenen in vier stappen. Met een rit bedoelen we hieronder steeds één enkele reis met het hele gezin. Heen en terug zijn dus twee ritten.
- Bereken je vaste maandkosten voor de bakfiets. Tel afschrijving of lease, verzekering, vaste onderhoudskosten die niet afhangen van hoeveel je rijdt (zoals een vaste servicebeurt) en eventuele stalling bij elkaar op. Slijtage die meegroeit met je kilometers hoort hier niet bij; die reken je in stap 3.
- Bereken wat één enkele OV-reis voor het hele gezin kost. Tel de ritprijs op voor iedereen die meereist, zonder abonnement.
- Bereken de variabele bakfietskosten voor diezelfde enkele reis. Denk aan stroom voor de accu en slijtage die afhangt van het aantal kilometers, op basis van je kosten per kilometer en de lengte van de rit. Tel geen kosten mee die je in stap 1 al als vaste post hebt opgenomen. Trek dit bedrag af van de uitkomst van stap 2.
- Deel de uitkomst van stap 1 door de uitkomst van stap 3, en daarna door ongeveer 4,3. Dan weet je ongeveer hoeveel enkele gezinsritten per week je nodig hebt om quitte te spelen. Deze stap werkt alleen als de uitkomst van stap 3 groter is dan nul, dus als een OV-reis meer kost dan de variabele bakfietskosten van dezelfde reis.
Een herkenbaar voorbeeld zonder echte bedragen: (vaste maandkosten bakfiets) ÷ ((prijs enkele gezinsrit OV) − (variabele bakfietskosten per enkele rit)) ÷ 4,3 = (omslagpunt in enkele ritten per week). Is het verschil tussen de haakjes positief en rijd je vaker dan de uitkomst, dan is de bakfiets volgens deze rekensom voordeliger. Rijd je minder, dan is het OV goedkoper. Is het verschil nul of negatief, dan kun je niet delen en is er volgens deze vergelijking geen omslagpunt op basis van het aantal ritten: elke extra rit maakt de bakfiets dan niet voordeliger ten opzichte van het OV. Hoe preciezer je de bedragen in elke stap invult, hoe dichter de uitkomst bij jouw werkelijke omslagpunt ligt.
Reizen je gezinsleden nu met vaste abonnementen? Vergelijk dan het maandbedrag van de abonnementen die je kunt opzeggen met je bakfietskosten per maand. Het aantal ritten heeft geen invloed op de abonnementskosten, omdat een abonnement vast is. Aan de bakfietskant telt het gebruik wel mee: neem voor een volledige vergelijking zowel de vaste als de variabele bakfietskosten mee voor het aantal ritten en kilometers dat je verwacht te rijden.
Wanneer is een combinatie van OV en bakfiets logischer?
Niet elk gezin hoeft één kant te kiezen. Een mix kan beter passen als de ritten sterk verschillen.
Denk aan deze situaties:
- Eén ouder reist naar werk buiten de stad met de trein en houdt dus een abonnement. De bakfiets neemt de schoolritten en boodschappen over.
- De halte ligt ver van huis. Uit richtlijnen van CROW blijkt dat reizigers in stedelijk gebied een looptijd van circa tien minuten naar de halte accepteren, en bij voortransport met de fiets een fietstijd van circa tien minuten. Ligt jouw halte verder weg, dan kan de fiets het gat dichten.
- Er zijn goede stallingen bij de halte of het station. Volgens dezelfde CROW-bron gaan meer mensen de fiets gebruiken als er goede stallingsvoorzieningen zijn.
- Oudere kinderen reizen al zelfstandig met het OV, terwijl de jongsten nog in de bak zitten.
In zo’n mix zeg je vaak niet alle abonnementen op. Reken dan alleen met de ritten en abonnementen die echt wegvallen.
Zo maak je de keuze concreet
Houd twee weken bij welke ritten je gezin maakt: waarheen, met wie en hoe vaak. Zet de OV-kosten van die ritten naast je berekende bakfietskosten. Twijfel je of je de auto ook kwijt kunt, dan helpt bakfiets of tweede auto je bij die afweging.
Klopt de rekensom, maar twijfel je of de CargoX past bij jouw ritten en kinderen? Plan een proefrit bij een dealer bij jou in de buurt en rijd een rondje met echte lading.
